YuvakbharatiRapid Learn logoRapid Learn
Class 11पद्य / संत काव्य, ओवी (Poem / Saint Poetry)

ऐसीं अक्षरें रसिकें

by संत ज्ञानेश्वर

Rapid Learn 2-Minute Revision

Perfect for last-minute revision

2-Minute Revision Video

Video coming soon

  • मराठीची थोरवी: मराठीतील अक्षरे इतकी रसाळ आहेत की ती अमृतालाही पैजेत हरवू शकतात.
  • इंद्रियांवर परिणाम: मराठीचे शब्द ऐकल्यावर कानांना जिभेचा लोभ सुटतो; सर्व इंद्रियांना स्वतःचेच सुख जाणवते.
  • प्रतीक: मराठीचे व्यापकपण 'चिंतामणी'सारखे आहे, जे सर्व इच्छा पूर्ण करते.
  • अमृताची पैज: 'माझा मराठाचि बोलु कौतुकें, परि अमृतातेंही पैजां जिंके' ही ओवी अभिमानाचे शिखर आहे.

Detailed Summary

Detailed Summary Video

Video coming soon

मराठी भाषेची थोरवी

१३व्या शतकातील संत ज्ञानेश्वरांनी 'ज्ञानेश्वरी' लिहून गीतेचे ज्ञान सर्वसामान्यांसाठी खुले केले. ते म्हणतात, माझी मराठी अत्यंत कौतुकाची व मधुर आहे; तिची अक्षरे अमृताशीही पैज जिंकू शकतात.

मराठी शब्दांचा इंद्रियांवर होणारा परिणाम ते विस्मयकारक रीतीने मांडतात, रसाळ शब्द कानावर पडताच कानाला जिभेचा लोभ सुटतो, नाकाला काव्याचा परिमळ श्रेष्ठ वाटतो, डोळे अक्षरांच्या वळणाने तृप्त होतात आणि मन शांत होते.

चिंतामणी व कैवल्य

मराठी शब्दांच्या सामर्थ्याला ते 'चिंतामणी' म्हणतात, जो प्रत्येक भावनिक व वैचारिक भूक भागवतो. ही ओवी-मेजवानी ते निष्काम रसिक वाचकांसाठी सादर करतात.

ज्ञानेश्वरांच्या मते मराठी भाषा ही केवळ संवादाचे माध्यम नसून आत्मप्रकाशाचे दिव्य साधन आहे; ती मनाच्या गाभाऱ्यात अनुभवण्याची गोष्ट आहे.