YuvakbharatiRapid Learn logoRapid Learn
Class 11गद्य / चिंतनशील निबंध (Prose / Reflective Essay)

'माणूस' बांधूया!

by प्रवीण दवणे

Rapid Learn 2-Minute Revision

Perfect for last-minute revision

2-Minute Revision Video

Video coming soon

  • मूळ संकट: लोक मोबाईलवर तासन्तास बोलतात, पण प्रत्यक्ष संवादात मन ओले होत नाही.
  • घर बदलले: घर हे प्रेमाचे केंद्र न राहता केवळ रात्री झोपण्याचे 'लॉज' बनले आहे.
  • मॉल संस्कृती: जगाचे रूपांतर विशाल मॉलमध्ये झाले; पैसा बोलतो आणि माणसाचे मन मुके राहते.
  • आवाहन: इमारती-रस्ते बांधणे पुरे; आता माणसांमधील संवादाचे पूल बांधूया.

Detailed Summary

Detailed Summary Video

Video coming soon

हरवलेला संवाद

प्रवीण दवणे यांचा हा पाठ यांत्रिक व डिजिटल जीवनशैलीवर गंभीर प्रकाश टाकतो. पूर्वी माणसे डोळ्यांच्या भाषेतूनही बोलत; आज हजारो मैल दूरच्या लोकांशी बोलता येते, पण शेजारच्या माणसाशी संवाद तुटला आहे. 'माणूस मिथ्या, सोने सत्य' हे तत्त्वज्ञान स्वीकारल्याने जीवनाचा हेतू केवळ पैसे मिळवणे बनला आहे.

याचा सर्वात वाईट परिणाम कुटुंबावर झाला आहे. वडील दौऱ्यावर किंवा फोनवर, आई सिरिअल्समध्ये, मुले क्लासच्या ओझ्याखाली. घरात फक्त पैसे व पर्सेंटेजची भाषा उरली असून मायेचा संवाद नष्ट झाला आहे.

माणुसकीचे नाते जोडण्याचे आवाहन

जगाचे मोठ्या 'मॉल'मध्ये रूपांतर झाले असून माणसांचे चेहरे हरवले आहेत. सत्तर-पंच्याहत्तर वर्षांचे वृद्ध कोपऱ्यात शांतपणे मृत्यूची वाट पाहतात; त्यांच्याशी बोलायला तरुण पिढीकडे वेळ नाही.

संत तुकाराम व राष्ट्रसंतांचे स्मरण करत लेखक आवाहन करतात की आता माणसांमधील 'हृदयसंवाद' साधून खऱ्या अर्थाने माणसाला माणसाशी जोडूया. संवादातील जिव्हाळा हाच मानवी जीवनाचा खरा पाया आहे.