मामू
by शिवाजी सावंत
Rapid Learn 2-Minute Revision
Perfect for last-minute revision
2-Minute Revision Video
Video coming soon
- परिचय: मामू हा एका शाळेत शिपाई आहे. अबोली फेटा, नेहरू शर्टवर निळे जाकीट, पॉकेट वॉच आणि जुना पंपशू हा त्याचा खास पेहराव आहे.
- गुणविशेष: अत्यंत स्वाभिमानी, कष्टाळू, संवेदनशील आणि निधड्या छातीचा देशभक्त.
- शाळेबाहेरचे रूप: तो केवळ शिपाई नसून बाहेर मौलवी, व्यापारी आणि उर्दू शिकवणारा उस्तादही आहे; म्हणून लोक त्याला आदराने 'मामू' म्हणतात.
- कौटुंबिक यश: कष्टाने वाढवलेली त्याची मुले गुणवान निघाली, उत्तम कमावतात, तरीही त्यांच्या मनात बापाबद्दल अपार आदर आहे.
Detailed Summary
Detailed Summary Video
Video coming soon
मामूचा पेहराव व स्वभाव
शिवाजी सावंत लिखित 'मामू' हा पाठ माणसातील माणुसकीचा शोध घेणारे उत्कृष्ट रेखाचित्र आहे. मामू हा कोल्हापूर येथील एका जुन्या संस्थेच्या शाळेत अनेक वर्षांपासून शिपाई म्हणून काम करतो. डोक्याला अबोली फेटा, नेहरू शर्ट, गडद निळे जाकीट, खिशात चांदीच्या साखळीचे पॉकेट वॉच, चुण्यांची तुमान आणि पायात जुना पंपशू हा त्याचा भारदस्त पोशाख आहे.
शाळेत राष्ट्रगीत सुरू झाले की मामू सावधान पवित्र्यात उभा राहतो; त्याच्या डोळ्यांतील भाव त्याची प्रखर राष्ट्रभक्ती दर्शवतात. लेखकाने केवळ मान डोलवली की तो इशारतीबरहुकूम चहाची ऑर्डर देऊन येतो, ही त्याची तल्लख बुद्धीची साक्ष आहे.
बहुरूपी व्यक्तिमत्त्व व संवेदनशीलता
शाळेबाहेर मामूचे रूप बहुरूपी आहे. कधी तो फळबाजारात दुकान चालवतो, तर कधी मुस्लिम अधिकाऱ्याच्या मुलाला कुराण शिकवतो. त्याची मुले कष्टाच्या चाकरीचे फळ म्हणून गुणवान निघाली; भरपूर कमावूनही त्यांच्यात गर्व नाही आणि वडिलांचा शब्द त्यांच्यासाठी अंतिम असतो.
मामू भावनिक व संवेदनशील आहे. खेळताना पडलेल्या मुलाला तो आईच्या मायेने जखमेवर औषध लावतो. स्वातंत्र्य चळवळीच्या किंवा आईच्या आठवणीने त्याच्या डोळ्यांत पाणी येते. गरिबीतही माणसाने कसे हुशार व संवेदनशील असावे याचे मामू हे चालतेबोलते उदाहरण आहे.