शब्द

शब्दांचा आधार

यशवंत मनोहर यांची 'शब्द' ही विद्रोही साहित्यातील महत्त्वाची रचना आहे. आयुष्यात चहूबाजूंनी अंधार दाटला, जगण्यावर अविश्वास निर्माण झाला, तेव्हा शब्दांनी कवीला उजेड व दिशा दाखवली. दुःखाला ('निरुत्तर निखारे') शब्दांनी माऊलीसारखे पोटाशी धरून सांत्वन केले.

समाजाच्या अन्यायाचे कडक ऊन कोसळत असताना शब्दांनी शीतल सावली धरली. समाजाने नाकारले, अपमान केले, तेव्हा कवी शब्दांच्या आश्रयाला गेला: 'मी शब्दांत शिरलो आणि स्वतःला वाचविले; जहर मी प्यालो आणि शब्दांनी ते पचविले.'

शब्दांचा कर्जदार

कवी नम्रपणे स्वतःला शब्दांचा कर्जदार मानतो, 'मी इतका गरीब आहे की या महान शब्दांना मी काय देऊ शकेन?' ही कविता शोषणाविरुद्ध लढणाऱ्या प्रत्येक संवेदनशील व्यक्तीच्या शब्दांवरील अतूट विश्वासाची साक्ष आहे.