रोज मातीत

मातीशी एकरूप कष्ट

कल्पना दुधाळ यांची ही कविता शेतकरी स्त्रीच्या श्रमाचा पवित्र आलेख आहे. कांद्याची रोपे लावताना ती केवळ रोपे नव्हे, तर स्वतःचा 'जीव' मातीत लावते. काळी जमीन तिच्यासाठी आई असून ती काळ्या आईच्या अंगावर हिरवे गोंदण गोंदते.

झेंडूची फुले तोडताना ती म्हणते, ही सोन्यासारखी माझी मुले आहेत. उसाची लागवड करताना बेणे पायाने दाबताना ती स्वतःचे 'मन' दाबते व उसाच्या कांडा-कांडाने तुटलेला संसार सांधते.

त्याग व समृद्धी

भीषण उन्हात ती रोज राबते, घाम गाळते; स्वतः अतोनात कष्टाने 'मरते', पण मागे हिरवेगार समृद्ध पीक सोडून जाते. विहिरीचे खोल पाणी शेंदून ती पिकांना पाणी घालते. तिच्या कष्टातूनच देशाचे पोट भरते, पण तिचे आयुष्य मात्र कष्टाच्या मातीतच उरते.