YuvakbharatiRapid Learn logoRapid Learn
Class 12गद्य / वैचारिक निबंध (Prose / Reflective Essay)

वेगवशता

by प्राचार्य शिवाजीराव भोसले

Rapid Learn 2-Minute Revision

Perfect for last-minute revision

2-Minute Revision Video

Video coming soon

  • मूळ संकल्पना: गती ही जीवन आहे, पण अतिगती ही विकृती आहे; वाहनांचा वापर वेळ वाचवण्यासाठी व्हावा, वेळ घालवण्यासाठी नाही.
  • अमेरिकन जीवनशैली: अमेरिकेत अंतर अफाट असल्याने वेग अनिवार्य आहे; भारतात तशी भौगोलिक गरज नाही.
  • अनावश्यक हव्यास: प्रतिष्ठेसाठी कर्ज काढून महागड्या दुचाकी घेऊन तरुण अतिवेगाने जीव धोक्यात घालतात.
  • शारीरिक परिणाम: अतिवेगामुळे मणक्याचे आजार, डोळ्यांचे विकार व मानसिक तणाव वाढतो.

Detailed Summary

Detailed Summary Video

Video coming soon

गती विरुद्ध अतिगती

प्राचार्य शिवाजीराव भोसले या पाठातून अतिवेगाच्या मानसिकतेचा वेध घेतात. गती हा जीवनाचा नैसर्गिक धर्म आहे; पण मर्यादा उरली नाही तर ती भयानक 'विकृती' बनते. अमेरिकेत रस्ते रुंद व अंतरे शेकडो मैल असल्याने वेगवान वाहने अनिवार्य आहेत, तर भारतात शहरे जवळजवळ वसलेली असूनही तरुण अमेरिकेचे अंधानुकरण करत वेग वाढवतात.

काही लोक केवळ ऐश्वर्याचे प्रदर्शन व स्पर्धेसाठी कर्ज काढून महागडी वाहने घेतात. अतिवेगाने वेळ वाचवला तरी वाचलेल्या वेळात काय करावे हे न कळल्याने ते पुन्हा विनाकारण फिरतात.

वाहनांची गुलामगिरी व दुष्परिणाम

'सुरुवातीला माणसे वाहनांवर स्वार होतात; पण नंतर वाहने माणसांवर स्वार होतात!', माणूस वाहनाचा गुलाम बनतो. वेग वाढला की शरीर आखडते, मणक्याचे व हाडांचे आजार सुरू होतात, वाहतूक कोंडी व अतिवेगाने मानसिक संतुलन बिघडते व हृदयविकाराचे प्रमाण वाढते.

वाहन हे काम वेळेत पूर्ण करण्याचे साधन आहे, अहंकाराचे किंवा मनोरंजनाचे खेळणे नाही. वेगावर नियंत्रण ठेवून जीवन अधिक अर्थपूर्ण व शांत बनवावे, असे लेखक कळकळीने सांगतात.