YuvakbharatiRapid Learn logoRapid Learn
Class 11पद्य / आधुनिक भावकविता (Poem / Modernist Lyric)

दवांत आलीस भल्या पहाटीं

by बा.सी. मर्ढेकर

Rapid Learn 2-Minute Revision

Perfect for last-minute revision

2-Minute Revision Video

Video coming soon

  • पार्श्वभूमी: नवकाव्याचे जनक बा.सी. मर्ढेकर यांची गाजलेली प्रेमकविता.
  • वेळ: भल्या पहाटे, जेव्हा शुक्रतारा चकाकतो आणि दवबिंदू पानांवर चमकतात.
  • आगमन: प्रियसी संथ, कोमल पावलांनी जवळून जाते; तिच्या जाण्याने सुगंधी आठवण मागे उरते.
  • प्रतीक: 'हिरवे धागे' म्हणजे मनातील प्रेमभाव आणि 'पारा' म्हणजे हातातून निसटलेला क्षण.

Detailed Summary

Detailed Summary Video

Video coming soon

पहाटेचे वातावरण व भेट

ही कविता मराठी नवकाव्यातील मैलाचा दगड मानली जाते. आकाश काळे-पांढरे असून शुक्रतारा पूर्ण तेजाने चमकत आहे. अशा शांत प्रहरी प्रियसी संथ पावलांनी जवळ येते व जाताना कवीच्या मनात कोमल पावलांचा सुगंध पेरून जाते.

ती पुढे निघून जाते, पण तिच्या मनात अजूनही गतकाळातील प्रेमाचे 'हिरवे धागे' अडकलेले आहेत. कवी विचारतो की मागे वळून पाहताना तू ते कोमल हिरवे धागे खरंच विसरलीस का?

चंचल भाव व अमर आठवण

डोळ्यांतील भावना पाऱ्यासारखी निसटणारी आहे, 'सांग धरावा कैसा पारा!' प्रियसीच्या चंचल डोळ्यांतील डाळिंबासारखे लाल भाव टिकवणे कठीण आहे. दोघांच्या नात्यात गतजन्माची ओळख असल्यासारखा भास होतो.

जरी ती दूर गेली, तरी त्या भल्या पहाटे मनात पेरून गेलेला तिच्या आठवणींचा सुगंध कवीच्या मनात कायमचा जिवंत राहील.