YuvakbharatiRapid Learn logoRapid Learn
Class 12पद्य / आधुनिक प्रतीकात्मक कविता (Poem / Modern Symbolic Poetry)

समुद्र कोंडून पडलाय

by वसंत आबाजी डहाके

Rapid Learn 2-Minute Revision

Perfect for last-minute revision

2-Minute Revision Video

Video coming soon

  • समुद्राचे प्रतीक: 'समुद्र' हे अथांग स्वातंत्र्याचे प्रतीक, जो आज सिमेंटच्या इमारतींमागे कोंडला आहे.
  • मुलांचे बालपण: ३२ व्या मजल्यावरील मुलाचे बालपण 'उंच पण अरुंद' झाले असून खेळायला मैदान नाही.
  • समुद्राची अस्वस्थता: समुद्र संध्याकाळी हताशपणे इमारतींकडे पाहतो व रात्री रस्ते-बसची चाके डोक्यावर घेऊन अस्वस्थ झोपतो.
  • महानगरीय वेदना: मुंबईसारख्या महानगरात निसर्गाची झालेली गळचेपी दर्शवणारी कविता.

Detailed Summary

Detailed Summary Video

Video coming soon

कोंडलेला समुद्र व मुलाचे बालपण

वसंत आबाजी डहाके यांची ही कविता महानगरीय संस्कृतीतील निसर्गाचा कोंडमारा मांडते. अथांग स्वातंत्र्याचे प्रतीक असलेला समुद्र आज सिमेंटच्या गगनचुंबी इमारतींच्या गर्दीत कोंडला आहे. संध्याकाळी तो हताशपणे इमारतींकडे पाहतो; त्याची विस्कटलेली दाढी व केस थकवा दर्शवतात.

समोरच्या ३२ व्या मजल्यावरील मुलाचे बालपण फ्लॅट-संस्कृतीत कोंडले आहे; त्याचे खेळणे 'उंच पण अरुंद' झाले आहे. खुल्या मैदानात धावण्याचे स्वातंत्र्य त्याला नाही आणि सर्वात वाईट म्हणजे या कोंडलेल्या बालपणाची त्याला कल्पनाही नाही.

समुद्राची अस्वस्थ रात्र

समुद्राच्या डोळ्यांत थकवा व चिंतेचे आभाळ उतरले आहे. डोळे मिटले तरी रस्त्यांवरील बसची चाके, चाकरमान्यांचे पाय व रेल्वेचे आवाज त्याच्या छातीवरून धावतात.

रात्री हा समुद्र पुलाखाली पाय आखडून, डोके गुडघ्यात घालून बसतो; त्याला स्वतःच्या गर्जनेची भीती वाटते. हा समुद्र म्हणजे पैशाच्या हव्यासापोटी सिमेंटच्या जंगलात कैदी झालेला अस्वस्थ माणूस व निसर्ग आहे.